Gece yarısından itibaren akaryakıtta 35 motorinde 12 kuruş artış geldi. Bu artırımın akabinde akaryakıtın litre fiyatı 7 TL'yi geçti. Yeni artırımlı fiyatlara nazaran İstanbul’da 6,75 TL’ye satılan akaryakıtın litresi artık 7,1 TL’ye, motorin ise 6,38 TL yerine 6,5 TL’ye çıktı.
Suudi Aramco’ya yönelik hücum petrol fiyatlarına 1991 yılından bu yana en büyük yükselişini yaşattı. Brent petrolün varili 71 doları aştı. Yabancı analistlere nazaran, yükselişten en çok Türkiye ve Arjantin etkilenecek. Fiyatlardaki sert hareket nedeniyle akaryakıt fiyatlarında da birebir yansıda artış oldu. Depolara yansıyacak artırım motorinde 12 kuruş akaryakıtta de 35 kuruş olarak belirlendi.
Suudi Arabistan’ın devlet petrol şirketi Saudi Aramco’ya hafta sonu düzenlenen SİHA’lı (silahlı insansız hava aracı) taarruz global piyasaları etkiledi. Petrol fiyatları Irak’ın Saddam idaresinde Kuveyt’i işgal ettiği 1991 yılından bu yana en büyük yükselişini yaşadı. Brent petrolün varili 72 dolara yaklaştı. Financial Times gazetesi petrol fiyatlarından dünyanın hangi bölgesinin nasıl etkileneceğine ait bir tahlil hazırladı. Tahlile nazaran petrol fiyatlarının artmasından en fazla etkilenecek iki ülke ekonomik krizde boğuşan Türkiye ve Arjantin. Financial Times’da yer alan tahlilde şu tabirlere yer verildi:
Petrol fiyatlarının artışından en fazla kaybeden iki ülke Türkiye ve Arjantin olacak hali hazırda ekonomileri kırılgan. Bu iki ülke enflasyonda kısa müddetli artışlarla çabada yetersiz kalıyorlar. Avrupa Birliği enflasyon yaratmaya çalışıyor. Petrol fiyatlarındaki her 10 euroluk yükseliş ülkede enflasyonu 0.3 puan üst çeker. Bu onlar için uygun olabilir.
Petrol fiyatlarındaki her artış ABD’nin gayri safi yurt içi hasılasını olumsuz etkiliyor. Bu yüzden 1970 yılındaki petrol krizinden beri petrol rezervleri tutuyorlar. ABD ülkesinde enflasyon yaratmaya çalıştığı için fiyatların yükselmesi o kadar da berbat olmayabilir. Öte yandan dünyaya petrol de sattıkları için kısa müddetli yarar bile sağlayabilirler.
‘Dünyanın fabrikası’ Çin net petrol ithalatçısı ve iktisadı petrolde yaşanan fiyat artışlarından önemli etkilenecek.
Petrol fiyatlarındaki yükseliş genel olarak enflasyonu olumsuz tesirler. Ama merkez bankacıları bunu kısa vadeli bir fiyat hareketi olarak görüyor. ABD ve Avrupa Birliği enflasyon yaratmaya çalıştığı için kısa müddetli fiyat artışı işlerine yarayabilir. Türkiye üzere enflasyonu denetim altında tutmaya çalışan ülkeler için durum daha sıkıntı olacak.
Akın sonrasında Brent petrol, dolar kuru ve milletlerarası piyasalarda motorin ve akaryakıt fiyatları arttı. Ton fiyatı, motorinin 582 dolardan 642 dolara, akaryakıtın 584 dolardan 648 dolara fırladı. Bu artış motorine 12, akaryakıtta 35 kuruş olarak yansıdı. Motorin tarafına en son 7 kuruş artırım yapılmıştı. Hafta içinde yaşanacak gelişmeler milyonlar için büyük değer taşıyor.
PİYASALARA LİKİDİTE ENJEKTESİ
Suudi Arabistan Merkez Bankası, Aramco’nun petrol tesislerine düzenlenen büyük çaplı akınların akabinde meydana gelebilecek meselelerden ötürü iktisada dayanak için, gereksinim doğarsa, finans sistemine likidite sağlamaya hazır olduklarını kaydetti.
Merkez Bankası Lideri Ahmed Abdulkarim Alkholifey, net döviz varlıkları stokunun 500 milyar doların üzerinde olması ile birlikte, para otoritesinin istediği vakit piyasalara müdahale edebilme gücü olduğunu belirtti. Alkholifey, OPEC’in en büyük üreticisi Suudi Arabistan’ın para ünitesini ABD dolarına endeksleme siyasetini değiştirme niyeti olmadığını kelamlarına ekledi. Alkholifey, “Likidite darlığının olmasını beklemiyoruz, lakin sürekli kuyruk riskleri olarak isimlendirilen durumları izliyoruz” değerlendirmesinde bulundu. Krallık’ın üç yıl evvel düşük petrol fiyatlarının tesirleri ile uğraş ettiği devirde, Suudi Arabistan Para Otoritesi, bankacılık sistemindeki nakit darlığını rahatlatmak için piyasaya 20 milyar riyal (5.3 milyar dolar) enjekte etmişti.