Aldatma meylinin yahut bilhassa hayvan tabiatında bariz biçimde görülen çok eşlilik durumunun biyolojik olarak da açıklanabilen bir sebebi var: Coolidge tesiri. Günümüz bağlantılarında, esasen insanların birbiriyle çok daha kolay bağlantı kurabileceği alanlar genişlediği için de artık beşerler eskisi kadar tek bir şahsa sadık kalmaları gereken ilgilere yanaşmıyor. Münasebetiyle coolidge etkisinin evrimsel açıdan faydaları olduğu düşünülse de günümüz bağları açısından ziyanları olabilir.
Pekala, hem hayvanların hem de insanların temel dürtülerinden biri olan cinsellikle ilgisi olan Coolidge tesirinin, bilimsel olarak aldatmayı mantıklı kılacak yanları var mıdır, içeriğimizde inceledik.
Aldatmanın bilimsel sebeplerinden biri olduğu düşünülen Coolidge tesiri nedir?

Coolidge tesiri, velhasıl, hayvanlar ve insanlarda görülen biyolojik bir olaydır. Yenilenen cinsel isteği tanımlamak için kullanılır. Yani, yeni bir cinsel partner ortaya çıktığında erkeklerde daha çok görülmek üzere hem erkekler hem de dişilerde artan cinsel isteği tanımlayan bir tesirdir.
İnsanlarda coolidge tesiri, şöyle tanımlanabilir. Örneğin, uzun müddetli bir partneriniz var lakin bir müddet sonra onunla bağ kurmaktan sıkıldınız ve hasebiyle cinsel olarak güdüleriniz de azaldı. Hayatınızda olan şahsa karşı cinsel istekleriniz azalsa bile size cazip gelen yeni bir partner ortaya çıktığı anda cinsel olarak kolay kolay uyarılabilir hale gelebiliyorsunuz.
Dolayısıyla, coolidge tesiri olarak isimlendirilen bu olay aldatmanın sebebi olarak görülüyor. Ama, bir erkeğin birden fazla dişiyi dölleyebilmesi üzere evrimsel bir faydası da olduğu düşünülüyor.
Pekala, coolidge tesiri ismini nereden alıyor?

Coolidge tesirinin ismi, 1920'lerin başında o vaktin ABD lideri Calvin Coolidge ve eşinin bir çiftliği gezmesi sonucu ortaya çıkmıştır. Liderin eşi ve lider Calvin, çiftlikte gezinirken bir tavuk kümesine rastlarlar ve Bayan Coolidge, tavukların günde kaç kere cinsellik yaşadığını merak eder ve sorar. Düzinelerce karşılığını alan Bayan Coolidge şaşırır.
Bay Coolidge ise sürekli birebir dişiyle mi olup olmadığını rehbere sorduğunda 'hayır' yanıtını alır ve lider, horozun bu performansı karşısında şaşkınlığa uğrar. Horozlar, her seferinde diğer bir tavuk seçmeye odaklanmıştır.
Coolidge tesiri ile ilgili araştırmalar ne gösteriyor?

Coolidge tesiri hakkında bilgi edinmek amacıyla fareler üzerinde bir deney yapıldı. Bir kafese erkek ve dişi olmak üzere iki fare konuluyor lakin dişi fareler kâfi cinsel aktivite gerçekleştikten sonra, belli aralıklarla değiştiriliyor. Erkek fare, birebir dişiyle yaptığı cinsel aktivitesinden bir müddet sonra bitkin düşmeye başlıyor. Ta ki yeni bir dişi fare yani erkek için cinsel partner kafese konulana kadar.
Yeni dişiyi gören erkek farenin gücü yine geliyor ve eski partnerine karşı oluşan bitkinlik ortadan kalkıyor. Tıpkı durum dişi farelerde de gözlemlenmiştir lakin erkekler kadar süratli olmamıştır. Bunun nedeni velhasıl, yeniliğin ve bilinmezliğin getirdiği merak duygusu ile oluşan haz olarak düşünülebilir. Hayli, çarpıcı sonuçlara sahip bu araştırmadan sonra akıllara, ''Peki, tek eşliliği seçersek bağdaki tutku vakitle ölür mü?'' sorusu gelebilir.
Cinsiyetler ortası coolidge tesiri farkı var mıdır?

Araştırmalar, coolidge tesirinin fareler, tavuklar üzere birden fazla hayvanda gözlemlendiği üzere insanlarda da ağırlıklı olarak erkek davranışı olduğunu gösteriyor. Evrimsel bir fayda olarak da görülen, erkeklerin olabildiğince fazla dişiyi dölleme güdüsü nedeniyle oluşan bu durum, hayvanlar ortasında daha kabul edilebilir olsa da beşerler ortasında bir sorun ortaya çıkarabiliyor.
Erkeklerde, coolidge tesirine daha sık rastlanmasının sebebi, dişilerin cinsel aktivite sırasında olabilecek durumların (hamilelik gibi) tesirini direkt yaşamalarından ötürü partner seçiminde daha seçici davranmasından dolayıdır.
Pekala, ilgilerimizde coolidge tesirinde kalmamak için ne yapabiliriz?

Çoğu araştırmacıya nazaran, coolidge tesiri münasebetlerimizdeki sadakatsizlikle ve sonucunda da gelişen aldatma olayıyla ilişkilendiriyor. Ama, insanlarda coolidge tesirini azaltan kimi durumlar var. Bağlantısı olan bir insanın, partnerine karşı cinsel ilgisinin azalmasından kaynaklı öbür partnerler bulma arayışına girmesi aldatma olduğu için, insan münasebetlerindeki etik ve ahlaki durumlardan kaynaklı bu coolidge tesiri yanlışsız bulunmuyor. Fenomenin erkekler üzerinde araştırma sonuçlarında da görüldüğü üzere daha fazla olduğundan bahsetmiştik. Hasebiyle, erkeklerin bayanlara oranla aldatmaya daha meyilli olması bilimsel açıdan da kanıtlanmış bir durumdur.
Elbette, bilimsel olarak açıklanabilen bir tesir olsa da, şayet alaka içerisindeki partnerler bu hususta anlaşmamışsa diğerleriyle bir arada olmak kabul edilebilir bir şey değildir. Uzun müddetli bağlantılarda, çiftler birbirlerinden bir mühlet sonra sıkılabilme ihtimalini göze almalı ve bu türlü durumlarda irtibat kurarak tahlil odaklı davranmalıdır.
Ayrıca, İngiliz evrim psikoloğu Satoshi Kanazawa'ya nazaran, bir beşerde coolidge tesiri görülme mümkünlüğü ile zeka katsayısı ile karşıt orantılıdır. Yani, bilimsel olarak kanıtlandığı için coolidge tesirine sığınıp aldatma yoluna gitmek birebir vakitte zekanıza dair de bir gösterge olabilir.