Türk Lirası istikrarlı seyrini koruyor üzere görünse de yurtiçinde yerleşikler fırsat buldukça liradan uzaklaşıyor. Son 1 yıldır yurtiçinde yerleşik şahısların bankalardaki dolar hesapları lira hesaplarının üzerine çıkmıştı. Dolar kurundaki nisbi gevşeme bu durumu bilakis çevirse de bu sefer de altına atak başladı. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) bilgilerine nazaran yalnızca 2019 yılı içinde altın hesaplarının kıymeti 41,4 milyardan 55,2 milyar lira düzeyine yükseldi. Bu meblağın 54,2 milyar lirası yurtiçinde yerleşik bireylerin hesaplarında bulunuyor.
Gerçek şahıslar lira tutmuyor
Son 1 yılda enflasyonun yükselmesi ve işsizliği artmasıyla bir arada yurttaşlar alım güçlerini korumak ismine Türk Lirası’ndan kaçıyor. BDDK bilgilerine nazaran yurtiçinde yerleşik gerçek bireylerin döviz hesapları yüzde 50, altın hesapları ise yüzde 70 yükseldi. Türk lirası hesapları ise neredeyse yerinde saydı.
***
TL’den kaçış devam ediyor
Türkiye’de bankalarda tutulan mevduatların görünümü şu şekilde*;
2018 TEMMUZ*
Yabancı para mevduat: 913 milyar lira
Türk lirası mevduat: 1 trilyon 23 milyar lira
Değerli maden: 32 milyar lira
2019 TEMMUZ
Yabancı para mevduat: 1 trilyon 132 milyar lira
Türk lirası mevduat: 1 trilyon 73 milyar lira
Değerli maden: 55 milyar lira
*Veriler yurtiçi ve yurtdışında yerleşik gerçek ve hukukî şahısların toplam hesapları üzerinden derlenmiştir.
***
Yalnızca yurtiçindeki gerçek şahısların mevduatı
2018 TEMMUZ*
Türk lirası mevduat: 628 milyar lira
Yabancı para mevduat: 420 milyar lira
Değerli maden: 30 milyar lira
2019 TEMMUZ*
Türk lirası mevduat: 645 milyar lira
Yabancı para mevduat: 593 milyar lira
Değerli maden: 51 milyar lira
*Veriler sırf yurt içinde yerleşik gerçek şahısları kapsamaktadır.
Hükümetin düşük faiz siyaseti kredi faizlerini düşürdüğü üzere Türk Lirası’na verilen mevduat faizini de düşürüyor. 30 ağustos haftası itibariyle 1 yıla kadar vadeli yerli para cinsinden mevduatlara uygulanan ortalama faiz oranı yüzde 14,3 olarak gerçekleşti. Öte yandan yurttaşların tasarruflarını döviz yahut altında tutmalarının sebebi, bu varlıkların 1 yıl sonra yüzde 14,3’ten daha fazla pahalanacağını düşünüyor olmaları. Bu da TL’ye dönük talebi negatif etkiliyor.
***
?
100 bin TL’nin 1 yıl sonrası
100 bin lirasını 1 yıla kadar vadeli mevduata yatıran bir kişi yüzde 14,3 faiz oranı ile 1 yıl sonra 14 bin 300 lira gelir elde ediyor. 100 bin lirası olanın birebir meblağı altın yahut dolar yatırımıyla elde etmesi için;
1- 5,70 TL olan doların 1 yıl sonra 6,51 TL
2- 270 TL olan gram altının 1 yıl sonra 308 TL olması gerekiyor.
Münasebetiyle yurttaşa 1 yıl sonra dolar 6,51 TL, gram altın ise 308 TL olur mu sorusunu sormak düşüyor. Olur diyenler TL’den kaçıyor.
Birgün